Skąpe miesiączki to jedne z nieprawidłowości cyklu menstruacyjnego. Charakteryzują się zmniejszoną ilością wydzielanej krwi oraz skróconym czasem krwawienia. Chociaż dla niektórych kobiet mniej obfite miesiączki nie są powodem do obaw, niestety w większości przypadków mogą sygnalizować poważne problemy zdrowotne. W poniższym artykule omawiamy najczęstsze przyczyny skąpych miesiączek oraz metody ich leczenia.
Prawidłowy cykl menstruacyjny – jak wygląda?
Regularne miesiączki są jednym z czynników wskazujących na prawidłowe funkcjonowanie układu hormonalnego, a także dobrego ogólnego stanu zdrowia kobiety.
Prawidłowy cykl menstruacyjny pojawia się co 21–35 dni (średnio co 28) i trwa od 2 do 6 dni. W trakcie miesiączki kobieta traci ok. 80 ml krwi. W wieku okołomenopauzalnym, kiedy w organizmie kobiety dochodzi do wielu zmian, krwawienia miesiączkowe mogą być nieregularne i mniej obfite. Jednak w tym okresie jest to zjawisko normalne i zazwyczaj nie jest powodem do niepokoju.
U nastolatek w pierwszych 2–3 latach od wystąpienia pierwszej miesiączki może dojść do nieregularnych krwawień, gdyż tyle czasu zajmuje unormowanie się układu hormonalnego.
Rodzaje zaburzeń miesiączkowania
Zaburzenia miesiączkowania to wszelkie nieprawidłowości związane z cyklem miesiączkowym, obejmujące czynniki takie jak częstotliwość, regularność i obfitość krwawienia. Wyróżnia się ich następujące rodzaje:
- pierwotny brak miesiączki;
- wtórny brak miesiączki;
- rzadkie miesiączki;
- częste miesiączki;
- skąpe miesiączki;
- obfite miesiączki;
- plamienie międzymiesiączkowe.
Zaburzenia miesiączkowania – skąpe miesiączki
Skąpa miesiączka (hypomenorrhoea) objawia się przede wszystkim małą ilością krwawienia miesiączkowego (ok. 30 ml krwi) oraz krótkim czasem trwania miesiączki (1-2 dni). Skąpe miesiączki zwykle pojawiają się na skutek zaburzeń hormonalnych, zaburzeń odżywiania, długotrwałego stresu i innych przyczyn. Mogą być stanem przejściowym np. związanym ze stosowaniem złej diety czy niehigienicznego trybu życia. Jednak każda kobieta powinna pamiętać, że skąpe miesiączki mogą być objawem groźnych chorób.
Charakterystyka skąpych miesiączek:
- Zmniejszona ilość krwi: Kobieta może zauważyć, że zużywa mniej podpasek czy tamponów, a krwawienie jest niewielkie, często ograniczone do plamienia.
- Skrócony czas trwania miesiączki: Zamiast przeciętnego czasu wystąpienia krwawienia (3-7 dni), miesiączka może trwać tylko 1 lub 2 dni.
- Brak lub słabe bóle menstruacyjne: W niektórych przypadkach skąpe miesiączki mogą wiązać się z mniejszymi dolegliwościami bólowymi, choć nie jest to regułą.
- Nieregularność cyklu: Skąpe miesiączki mogą występować nieregularnie, np. co kilka miesięcy.
- Zmiana koloru krwi: Krew menstruacyjna może być ciemniejsza niż w przypadku prawidłowych krwawień.
Skąpa miesiączka – co oznacza?
Skąpe miesiączkowanie nie zawsze jest sygnałem o istniejących zaburzeniach czy chorobach. Niektóre kobiety mają skąpy okres z przyczyn fizjologicznych i ich miesiączki nigdy nie były obfite. Ponadto, kiedy podczas regularnych badań ginekologicznych nie wykazano żadnych nieprawidłowości, skąpych miesiączek nie kwalifikuje się jako zaburzeń miesiączkowania. Mało obfity okres występuje często u kobiet o szczupłej budowie ciała lub uprawiających sporty wyczynowe, gdyż narażony na intensywny wysiłek fizyczny organizm może bronić się w ten sposób przed nadmierną utratą krwi.
Skąpy okres - przyczyny niewymagające leczenia
- drobna budowa ciała;
- niska procentowa zawartość tkanki tłuszczowej w budowie organizmu;
- uprawianie wyczynowego sportu;
- okres okołomenopauzalny.
Warto pamiętać, że skąpe plamienia mogą wystąpić także przy stosowaniu progesteronowej terapii hormonalnej.
Jednak skąpe miesiączki występują również z innych powodów. Najczęściej w związku z zaburzeniami hormonalnymi, np. niskiego poziomu estrogenów. Skąpe miesiączkowanie może wskazywać również na występowanie niektórych chorób, wad anatomicznych narządów rodnych czy poważniejszych schorzeń, jak endometrioza.
Jeśli problem skąpych miesiączek utrzymuje się przez dłuższy czas, należy skonsultować się z lekarzem ginekologiem, aby znaleźć przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie.
Skąpe miesiączki – przyczyny wymagające leczenia
Do najczęstszych przyczyn skąpego krwawienia należą:
- pierwotna niewydolności jajników;
- zaburzenia funkcji hormonalnej osi podwzgórzowo-przysadkowej i związanego z tym niedoboru hormonów;
- zaburzenia owulacji, np. zespołu policystycznych jajników (PCOS);
- nadmiar prolaktyny (gruczoł stymulujący produkcję mleka);
- zaburzenia odżywiania, np. anoreksji czy bulimii;
- niedożywienie i znaczna utrata masy ciała;
- niedobory witamin (zwłaszcza żelaza);
- stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych;
- przewlekły stres;
- wady anatomiczne w budowie układu rodnego takie jak np. zrosty wewnątrzmaciczne (zespół Ashermana) lub zmiany w obrębie endometrium;
- zapalenie błony śluzowej macicy;
- nadmierne wyłyżeczkowanie jamy macicy po poronieniu lub porodzie.
Zdarza się także (chociaż rzadko), że skąpe krwawienia miesiączkowe są związane z ciążą. Jest to wynik zagnieżdżenia się zarodka w macicy lub innego procesu zachodzącego w organizmie kobiety we wczesnym etapie ciąży.
Skąpy okres – leczenie
Leczenie skąpych miesiączek jest uzależnione od ich przyczyn i u każdej pacjentki jest rozpatrywane indywidualnie. W pierwszej kolejności lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad oraz zleca wykonanie badań ogólnego stanu zdrowia. Często wykonuje się badanie USG oceniające stan narządów rodnych. Ponieważ przyczyną skąpych miesiączek mogą być zaburzenia hormonalne, często wykonuje się badanie oznaczenia poziomu hormonów. Zastanawiasz się, czy warto wykonać badania krwi w trakcie okresu? Więcej na ten temat znajdziesz na naszym blogu!
Jeśli skąpe miesiączki są wynikiem zaburzeń hormonalnych, takich jak niski poziom estrogenów lub progesteronu, lekarz może zalecić hormonalną terapię zastępczą lub wprowadzenie innych leków hormonalnych.
W przypadku, gdy nieprawidłowości cyklu menstruacyjnego wynikają z wad anatomicznych czy występujących chorób, wprowadzane jest ich odpowiednie leczenie.
Jeżeli przyczyny skąpego okresu są związane z nieodpowiednią dietą, ze zbyt niską masą ciała lub stosowaniem restrykcyjnych diet zaleca się zmiany w żywieniu, lub suplementację. Ważne, aby dostarczać do organizmu odpowiednie ilości witamin, minerałów, (żelazo, jod, magnez, cynk, wapń), kwasów Omega -3 oraz kwasu foliowego.
Należy pamiętać, że nieleczone nieprawidłowości związane z miesiączkowaniem mogą prowadzić do problemów ze zdrowiem i trudnych do wyregulowania zaburzeń hormonalnych.
