Nużeniec to pasożyt, który bytuje na skórze człowieka i choć początkowo nie daje praktycznie żadnych objawów, to z czasem może być powodem dokuczliwych dolegliwości w szczególności w obrębie powiek oraz oczu. Jak objawia się nużeniec? Jak wyleczyć nużeńca?
Nużeniec - co to jest?
Nużeniec to przewlekła choroba pasożytnicza wywołana przez nużeńca, który należy do roztoczy. Istnieją dwa rodzaje nużeńca bytujące na człowieku: nużeniec ludzki (Demodex folliculorum) oraz nużeniec krótki (Demodex brevis).
Nużeniec ludzki pasożytuje w mieszkach włosowych rzęs, brwi i drobnych włosach ciała oraz w obrębie powiek w gruczołach łojowych. Nużeniec krótki natomiast bytuje w powiekowych gruczołach tarczkowych Meibona.
Nużeńce odgrywają istotną rolę w powstawaniu wielu chorób skóry oraz oczu, takich jak zapalenie mieszków włosowych, zapalenie brzegów powiek, zespół suchego oka oraz zaostrzenie objawów w przebiegu trądziku różowatego.
Jak można zarazić się nużeńcem?
Nużeńce występują we wszystkich strefach klimatycznych, dlatego możemy zarazić się nimi wszędzie. Do zakażenia dochodzi drogą kontaktową, poprzez bezpośredni kontakt z nosicielem nużeńca, jak i poprzez stosowanie wspólnych rzeczy. Nużeniec może być przenoszony za pośrednictwem ręczników, pościeli, kosmetyków lub innych artykułów codziennego użytku. Nużeniec prawdopodobnie przenosi się również za pośrednictwem kurzu, w którym mogą znajdować się jego jaja.
Przyczyny nużeńca. Kto jest narażony na zakażenie nużeńcem?
Z badań wynika, że na nużeńca chorują głównie osoby dorosłe. Ryzyko zakażenia nużeńcem wzrasta wraz z wiekiem. Podejrzewa się, że u osób po 70. roku życia blisko 100 proc. cierpi na nużycę. Na zarażenie nużeńcem narażone są bardziej osoby:
-
z obniżoną odpornością,
-
z zaburzeniami hormonalnymi,
-
doświadczające przewlekłego stresu,
-
niedbające o higienę osobistą,
-
cierpiące na choroby skóry, np. trądzik różowaty,
-
cierpiące na osoby współtowarzyszące, które wyraźnie osłabiają odporność, tj. niewydolność nerek, wirus HIV, cukrzyca, nowotwory.
Objawy zakażenia nużeńcem
Nużyca na początku nie daje wyraźnych objawów, dlatego jej rozpoznanie nie należy do najłatwiejszych. Objawy nużeńca bytującego w okolicy oczu to m.in.:
-
przekrwienie oczu,
-
tkliwość i ból,
-
uczucie swędzenia,
-
opuchnięte powieki,
-
zmiany skórne o charakterze grudek lub krostek,
-
nadmierne łzawienie,
-
poranne sklejanie rzęs,
-
niewyraźne, rozmyte widzenie,
-
ropna wydzielina z oka,
-
zaczerwienienie wzdłuż linii rzęs,
-
pieczenie skóry wokół oczu,
-
nadwrażliwość na światło.
Z kolei objawy nużeńca bytującego na skórze to:
Jak wygląda diagnoza nużeńca? Jak go rozpoznać?
Nużeńce nie są widoczne gołym okiem ze względu na ich małe rozmiary. Aby je zobaczyć, trzeba użyć mikroskopu w dużym powiększeniu. Diagnostyka nużeńca polega więc na pobraniu materiału do badania pod mikroskopem. Najczęściej pobranie opiera się na pobraniu rzęs z obojga oczu, zeskrobin naskórka lub niekiedy biopsji skóry. Następnie próbki są badane pod mikroskopem w celu określenia normy występowania pasożytów w materiale.
Na czym polega leczenie nużeńca?
W leczeniu nużycy zazwyczaj stosuje się leczenie miejscowe z zastosowaniem preparatów na nużeńca: maści, kremów lub żelów nakładanych na miejsce, na którym bytuje nużeniec. Najczęściej w leczeniu nużeńca wykorzystywana jest maść z metronidazolem, który działa przeciwbakteryjnie. W leczeniu nużycy stosuje się także permetrynę, erytromycynę, sulfacetamid, maści zawierające żółty tlenek rtęci, środki przeciwgrzybicze, antybiotyki i maść siarkową.
Sposób leczenia zawsze dostosowywany jest indywidualnie przez lekarza prowadzącego, do objawów pacjenta, ich nasilenia i ogólnego stanu zdrowia.
Wyleczenie nużeńca jest długotrwałym i skomplikowanym procesem i powinno odbywać się pod okiem lekarza, niemniej jednak można stosować liczne metody wspomagające leczenia nużeńca i zapobiegającego jego ponownemu pojawieniu się.
Jako środek wspomagający leczenie nużeńca często wykorzystywany jest olejek z drzewa herbacianego, który zmniejsza występowanie objawów oraz minimalizuje ilość nużeńca w skórze, a także wyciąg z jeżówki, który działa przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie.
W procesie leczenia oraz profilaktycznie ważne jest także zadbanie o ogólną higienę osobistą. Należy częściej zmieniać pościel i ręczniki oraz prać je w wysokich temperaturach. Należy również unikać używania wspólnych przedmiotów osobistych oraz zadbać o ich odpowiednią higienę, dokładnie je myjąc/wyparzając, aby pozbyć się wirusów, bakterii i pasożytów z ich powierzchni.
