Zapalenie oskrzeli to jedna z najczęściej występujących chorób dróg oddechowych. Występuje ona zarówno u dzieci, jak i u osób dorosłych, w szczególności w okresie jesienno-zimowym. Jakie są objawy zapalenia oskrzeli u dorosłego i u dziecka? Jak je leczyć?
Zapalenie oskrzeli - objawy u dorosłych
Zapalenie oskrzeli to choroba dolnych dróg oddechowych, najczęściej wywołana przez wirusy odpowiedzialne za rozwój przeziębienia i grypy. W przebiegu zapalenia oskrzeli dochodzi do podrażnienia i obrzęku błony śluzowej oskrzeli, co powoduje nadmierną produkcję śluzu - to właśnie śluz wywołuje kaszel, który ma niejako usunąć nadmiar wydzieliny.
Wyróżnia się trzy rodzaje zapalenia oskrzeli:
-
Ostre zapalenie oskrzeli - pojawia się u większości pacjentów i trwa maksymalnie 3 tygodnie,
-
Podostre zapalenie oskrzeli - trwa od 3 do 8 tygodni. W niektórych przypadkach w jego przebiegu mogą występować zmiany w płucach,
-
Przewlekłe zapalenie oskrzeli - trwa powyżej 8 tygodni. Najczęściej jest wynikiem ekspozycji na czynniki środowiskowe, takie jak dym papierosowy czy zanieczyszczenie powietrza. Przewlekłe zapalenie oskrzeli może prowadzić do rozwoju przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).
Jakie są objawy zapalenia oskrzeli?
-
kaszel - początkowo suchy, potem wilgotny,
-
odkrztuszanie plwociny - gęstej wydzieliny, która może mieć kolor biały, żółty lub żółto-zielony,
-
ból gardła,
-
chrypa,
-
złe samopoczucie, zmęczenie, osłabienie, senność,
-
bóle mięśni,
-
niekiedy pojawia się gorączka, szczególnie u dzieci,
-
świszczący oddech,
-
mdłości i wymioty - głównie u dzieci.
Zapalenie oskrzeli u dzieci i niemowląt
Zapalenie oskrzeli może rozwinąć się w każdym wieku, jednak najczęściej dotyka ono dzieci. Dzieci są bardziej podatne na chorobę niż dorośli głównie z powodu niedostatecznie rozwiniętego układu odpornościowego. Dodatkowo mają one częstszy kontakt z wirusami, szczególnie w żłobkach, przedszkolach lub szkołach, co zwiększa ryzyko infekcji.
Zapalenie oskrzeli u dzieci objawia się podobnie, co u dorosłych. Młodsze dzieci i niemowlęta nie potrafią jednak skutecznie odkrztuszać wydzieliny, przez co zazwyczaj ją połykają, co może prowadzić do wymiotów. U dzieci w przebiegu zapalenia oskrzeli często pojawia się również wysoka gorączka.
Zapalenie oskrzeli - przyczyny
Zapalenie oskrzeli w większości przypadków rozwija się na skutek wirusów, takich jak wirus RSV, rinowirusy, wirusy grypy, koronawirusy, adenowirusy oraz wirusy paragrypy. U mniej niż 10 proc. chorych zapalenie oskrzeli jest z kolei wywołane przez zakażenia bakteryjnie, głównie bakterie wywołujące krztuśca lub zapalenie płuc.
Ponadto na rozwój zapalenia oskrzeli wpływ mogą mieć również czynniki ryzyka, takie jak:
-
palenie papierosów,
-
narażenie na zanieczyszczenie powietrza,
-
narażenie na pyły, substancje chemiczne,
-
częste infekcje,
-
ekspozycja na wirusy - np. przebywanie w zatłoczonych pomieszczeniach,
-
obniżona odporność,
-
niedobory żywieniowe, które obniżają odporność,
-
astma,
-
alergie.
Zapalenie oskrzeli - leczenie
W leczeniu zapalenia oskrzeli bardzo ważną rolę odgrywa odpowiednio przeprowadzona diagnostyka, która pozwala rozpoznać, czy zapalenie oskrzeli wywołane jest przez wirusy, czy bakterie. W przypadku, gdy zapalenie oskrzeli ma podłoże bakteryjne, wówczas lekarz zazwyczaj zaleca antybiotykoterapię.
Z kolei w zakażeniu wirusowym, nie stosuje się antybiotyków, ponieważ nie są one skuteczne w przypadku wirusów. Leczenie zapalenia oskrzeli o podłożu wirusowym najczęściej przyjmuje charakter objawowy, czyli polega na łagodzeniu nieprzyjemnych objawów.
Leczenie zapalenia płuc o podłożu wirusowym polega na stosowaniu m.in.:
-
leków wykrztuśnych - zaleca się, gdy wydzielina jest gęsta i utrudnia odkrztuszanie,
-
leków przeciwkaszlowych - zaleca się je osobom z suchym kaszlem,
-
leków przeciwgorączkowych - jeżeli u pacjenta występuje gorączka, stosuje się paracetamol lub ibuprofen,
-
leków zwiększających drożność nosa - zazwyczaj pod postacią kropli, aerozoli lub sprayów na katar, które udrażniają drogi oddechowe i ułatwiają oddychanie,
-
leków przeciwbólowych - w przypadku gdy w przebiegu zapalenia oskrzeli występują bóle mięśni, głowy lub inne bóle towarzyszące chorobie.
Domowe sposoby na zapalenie oskrzeli
Domowe sposoby na zapalenie oskrzeli przede wszystkim obejmują odpoczynek oraz odpowiednie nawodnienie. Należy pić dużą ilość płynów, takich jak woda mineralna, herbata czy napary ziołowe, które będą działać rozgrzewająco.
Na uporczywy kaszel pomoże również miód, który według Światowej Organizacji Zdrowia może złagodzić kaszel i ułatwić odkrztuszanie. W szczególności warto spożywać miód przed snem, wówczas przyniesie on ulgę w przypadku nocnego kaszlu.
W celu udrożnienia dróg oddechowych można także wykonywać inhalacje z solą fizjologiczną, solą morską lub olejkiem eukaliptusowym. Warto unikać czynników drażniących, które mogłyby nasilić objawy zapalenia oskrzeli. Mowa o dymie papierosowym, zimnym powietrzu oraz zanieczyszczeniach z powietrza. Na czas choroby warto pozostać w domu i dać sobie czas na regenerację.
Jeżeli objawy choroby nie zmniejszają się lub wręcz przeciwnie, nasilają się, wtedy należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
