Jeżeli doświadczasz silnego bólu, który promieniuje od kręgosłupa lędźwiowego przez pośladek aż po stopę, to być może cierpisz na rwę kulszową. Rwa kulszowa to silny zespół bólowy, który nie tylko utrudnia codzienne funkcjonowanie, ale i wyraźnie obniża komfort życia. Czym jest rwa kulszowa, jakie są jej objawy i jak leczyć rwę kulszową?
Co to jest rwa kulszowa?
Rwa kulszowa to zespół bólowy, który objawia się bólem promieniującym od okolicy lędźwiowo-krzyżowej kręgosłupa, przez pośladek, udo aż do stopy. Zazwyczaj pojawia się na skutek podrażnienia ścieżki nerwu kulszowego, największego nerwu obwodowego w organizmie człowieka. Rwa kulszowa może pojawić się wyłącznie po jednej stronie ciała, jak i po obu jednocześnie.
Atak rwy kulszowej może pojawić się nagle, np. po wykonaniu jakiegoś ruchu w pewnym momencie zastygamy w miejscu i nie możemy się poruszyć, jak i może pojawiać się stopniowo (wówczas z każdym dniem dolegliwości bólowe się nasilają). Rwa kulszowa charakteryzuje się tym, że zazwyczaj bardzo utrudnia lub nawet całkowicie uniemożliwia poruszanie się, a tym samym normalne funkcjonowanie.
Rwa kulszowa - objawy
Objawy rwy kulszowej to:
-
silny, zesztywniający i promenujący ból biegnący od okolicy lędźwiowej kręgosłupa aż do stopy,
-
zaburzenia czucia w kończynach dolnych,
-
ostry ból kręgosłupa,
-
bóle nocne (ból nasila się w nocy),
-
poczucie, że dana kończyna jest słabsza,
-
mrowienie, drętwienie nogi/palców,
-
uczucie zmniejszenia siły mięśniowej.
Nawet niewielkie ruchy, kichnięcie czy kaszlnięcie, mogą znacząco nasilać objawy bólowe. Objawy rwy kulszowej najczęściej utrudniają codzienne funkcjonowanie, powodują problemy z chodzeniem, z utrzymaniem równowagi. Czasami objawy nasilają się i ustępują, np. w ciągu dnia nasilenie objawów jest mniejsze niż wieczorami lub w nocy.
W ciężkich przypadkach atak rwy kulszowej może objawić się nietrzymaniem moczu lub stolca - taki symptom wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej.
Jakie są przyczyny rwy kulszowej?
Najczęstszą przyczyną rwy kulszowej jest ucisk na korzenie nerwowe spowodowany przepukliną krążka międzykręgowego w kręgosłupie. Przyczyny rwy kulszowej mogą również obejmować:
-
dyskopatię,
-
stany zapalne kręgosłupa,
-
torbiele przykręgosłupowe,
-
urazy,
-
kręgozmyk,
-
zapalenie nerwu kulszowego,
-
zwyrodnienie kręgosłupa,
-
zespół mięśnia gruszkowatego,
-
zmiany nowotworowe w obrębie kręgosłupa,
-
choroby ogólnoustrojowe, np. cukrzyca.
Istnieją również czynniki, które mogą zwiększać ryzyko pojawienia się ataku rwy kulszowej, takie jak:
-
nadwaga lub otyłość,
-
praca siedząca,
-
brak aktywności fizycznej,
-
ciąża - dochodzi wówczas do przesunięcia punktu ciężkości oraz nadmiernego wygięcia kręgosłupa.
Jak wygląda diagnoza rwy kulszowej?
Jeżeli ataki rwy kulszowej pojawiają się regularnie i/lub są na tyle silne, że uniemożliwiają normalne funkcjonowanie, to bardzo ważne jest, aby udać się do lekarza rodzinnego, neurologa lub ortopedy, który przeprowadzi odpowiednią diagnostyką.
Diagnoza rwy kulszowej najczęściej rozpoczyna się od wywiadu z pacjentem oraz od przeprowadzenia badania, które ma na celu rozpoznać, czy objawy, jakich doświadcza pacjent, są na pewno objawami rwy kulszowej. Istotna jest również wcześniejsza historia medyczna i przekazanie lekarzowi informacji o np. wcześniejszych urazach, schorzeniach kręgosłupach lub innych czynnikach, które mogą mieć znaczenie dla obecnie odczuwanych dolegliwości.
W poszukiwaniu przyczyn rwy kulszowej wykorzystuje się także badania obrazowe, takie jak RTG, tomografia komputerowa oraz rezonans magnetyczny, które pozwalają ocenić struktury kręgosłupa i nerwów oraz wykryć, jakie mogą być przyczyny ataków rwy kulszowej.
Rwa kulszowa - jak leczyć? Leczenie rwy kulszowej
W przypadku rwy kulszowej najczęściej stosuje się leczenie domowe, które obejmuje odpoczynek i czasowe odciążenie kręgosłupa. Ulgę w bólu przynosi pozycja leżąca na boku, z ugiętymi nogami w kolanach i położeniem poduszki pod kolanami. Zazwyczaj objawy rwy kulszowej powinny samoistnie minąć w ciągu kilku dni.
W łagodzeniu objawów rwy kulszowej stosuje się również leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Miejscowo ulgę mogą przynieść maści oraz żele, np. z diklofenakiem, które działają przeciwbólowo i przeciwzapalnie oraz kojąco na ból lub maści rozgrzewające, które rozluźniają spięte mięśnie.
Jeżeli objawy rwy kulszowej są bardzo silne, to wtedy warto udać się do lekarza, który może zadecydować o włączeniu leków na receptę o działaniu rozluźniającym, które mogą zmniejszyć napięcie mięśni i przynieść ulgę w bólu. W skrajnych przypadkach lekarz może też podać zastrzyk nadtwardówkowy, który powinien przynieść ukojenie już w ciągu kilku minut od podania.
Leczenie rwy kulszowej powinno także obejmować rehabilitację i fizjoterapię, która pomaga zmniejszyć ryzyko ponownego pojawienia się objawów i zapobiega występowaniu przewlekłego bólu kręgosłupa. Fizjoterapia powinna być jednak dostosowana do tego, co jest przyczyną rwy kulszowej.
W przypadku rwy kulszowej leczenie operacyjne jest stosowane rzadko, natomiast niektóre przypadki mogą tego wymagać, zwłaszcza jeżeli rwa kulszowa powoduje poważne osłabienie kończyny lub nietrzymanie stolca, albo moczu.
Co na rwę kulszową - jak zapobiegać atakom?
Oprócz fizjoterapii, którą można stosować zarówno jako metodę leczenia, jak i metodę profilaktyczną, bardzo ważna jest własna praca i zadbanie o regularną aktywność fizyczną. Podstawą profilaktyki rwy kulszowej jest dbanie o zdrowy kręgosłup poprzez wykonywanie m.in. ćwiczeń wzmacniających, które wzmacniają mięśnie i stabilizują kręgosłup oraz ćwiczeń rozciągających, które pozwalają rozluźnić spięte mięśnie i poprawić ich ruchomość.
Jako czynniki ryzyka dla rwy kulszowej wymienia się także nadwagę i otyłość, dlatego ważne jest jednocześnie zadbanie o odpowiednio zbilansowaną i zdrową dietę.
Szukasz inspiracji, jak zacząć zdrowo się odżywiać? Więcej na ten temat znajdziesz na naszym blogu!
Jak długo trwa rwa kulszowa?
Czas trwania rwy kulszowej jest całkowicie indywidualną kwestią. Objawy mogą trwać zarówno 3 dni, jak i tydzień. Zwykle czas powrotu do optymalnego funkcjonowania po ataku rwy kulszowej wynosi około 3-4 tygodni. Jest to czas, gdy ból całkowicie znika, a pacjenci nie mają problemów z ruchomością ani żadnymi ograniczeniami wynikającymi z bólu.
