Witaminy z grupy B są niezwykle ważne dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. A ich niedobór może skutkować poważnymi konsekwencjami dla zdrowia zarówno psychicznego, jak i fizycznego. Jak rozpoznać niedobór witamin z grupy B?
Witaminy z grupy B - właściwości
Witaminy z grupy B są witaminami rozpuszczalnymi w wodzie i nie są syntezowane w ludzkim organizmie. Choć każda z witamin wykazuje nieco inne działanie, to ich niedobór, może prowadzić do poważnych konsekwencji dla naszego zdrowia.
Właściwości witamin z grupy B ze względu na ich podział to:
-
Witamina B1 - odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i sercowo-naczyniowego. Zapobiega pogorszeniu samopoczucia i wspiera metabolizm.
-
Witamina B2 - bierze udział w przemianach metabolicznych białek, tłuszczy i węglowodanów. Wspomaga zdrowie skóry i poprawia funkcjonowanie układu odpornościowego.
-
Witamina B3 (niacyna) - wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i układu krążenia. Odpowiada za metabolizm cholesterolu.
-
Witamina B4 - wspomaga funkcje poznawcze, m.in. pamięć i koncentrację, zapobiega skurczom mięśni i wspomaga odpoczynek oraz regenerację organizmu.
-
Witamina B5 - utrzymuje prawidłowy poziom metabolizmu energetycznego. Wspomaga odpoczynek, wspiera regenerację skóry i przyspiesza gojenie się ran.
-
Witamina B6 - poprawia zdrowie układu sercowo-naczyniowego.
-
Witamina B7 (biotyna) - odpowiada za dobrą kondycję włosów, paznokci i skóry.
-
Witamina B8 - reguluje układ nerwowy, poprawia samopoczucie i wspomaga funkcje poznawcze.
-
Witamina B9 (kwas foliowy) - wspiera układ nerwowy. Jest niezwykle ważna w szczególności w okresie ciąży - zapobiega wadom cewy moczowej u płodu.
-
Witamina B12 - bierze udział w produkcji czerwonych krwinek. Odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, wspiera pamięć, koncentrację oraz pozytywnie wpływa na nastrój.
Niedobór witaminy z grupy B - objawy
Objawy niedoborów witamin z grupy B będą odmienne w zależności od konkretnej witaminy.
Witamina B1 - objawy niedoboru
Witamina B2 - objawy niedoboru
-
pękanie kącików ust i warg,
-
tzw. zajady w kącikach ust,
-
osłabienie, zmęczenie,
-
spadek odporności,
-
pogorszenie nastroju,
-
zawroty głowy.
Witamina B3 - objawy niedoboru
-
osłabienie, nadmierna senność,
-
pelagra - w postaci zmian skórnych, np. szorstkość skóry, nadmierne łuszczenie się skóry,
-
wahania nastroju, objawy depresyjne i lękowe,
-
uczucie przewlekłego zmęczenia.
Witamina B4 - objawy niedoboru
-
bóle głowy,
-
pogorszenie nastroju,
-
skurcze mięśni,
-
zaparcia, biegunki.
Witamina B5 - objawy niedoboru
-
osłabienie, zmęczenie,
-
drętwienie i mrowienie,
-
zaburzenia snu.
Witamina B6 - objawy niedoboru
-
obniżenie nastroju, objawy depresyjne,
-
problemy ze snem,
-
obniżona odporność,
-
niedokrwistość,
-
zmiany skórne, np. stan zapalny skóry.
Witamina B7 - objawy niedoboru
-
wypadanie włosów,
-
słaba kondycja paznokci - rozdwajające się i kruche paznokcie,
-
zła kondycja skóry, np. stany zapalne, zmiany łojotokowe.
Witamina B8 - objawy niedoboru
-
objawy depresyjne, lękowe,
-
problemy z pamięcią,
-
trudności z koncentracją i utrzymaniem uwagi.
Witamina B9 - objawy niedoboru
-
zmęczenie, osłabienie,
-
pogorszenie nastroju,
-
anemia,
-
owrzodzenia jamy ustnej.
Witamina B12 - objawy niedoboru
-
zmęczenie, osłabienie, senność,
-
obniżony nastrój, objawy depresyjne,
-
bóle głowy,
-
niedokrwistość,
-
kołatania serca,
-
biegunki, zaparcia,
-
bladość skóry,
-
utrata apetytu,
-
problemy z płodnością.
Jakie są przyczyny niedoboru witamin z grupy B?
Do niedoborów witamin z grupy B dochodzi z różnych powodów. Przyczyny mogą leżeć w niewystarczającej podaży witamin B wraz z pożywieniem, w trudnościach z ich wchłanianiem z powodu różnych schorzeń, jak i na skutek zwiększonego zapotrzebowania na ten rodzaj witamin.
Przyczyny niedoborów witamin z grupy B to m.in.:
-
źle zbilansowana dieta,
-
dieta wegetariańska lub wegańska,
-
nadmierne spożycie alkoholu - osłabia wchłanianie witamin z grupy B i prowadzi do ich nadmiernego wydzielania z organizmu,
-
choroby autoimmunologiczne,
-
rekonwalescencja po zabiegach operacyjnych,
-
stosowanie niektórych leków, np. środków moczopędnych, leków na zgagę,
-
stosowanie antybiotykoterapii,
-
stany zapalne skóry, rany,
-
stosowanie antykoncepcji hormonalnej,
-
choroby układu pokarmowego, np. choroba Leśniowskiego-Crohna.
Zapotrzebowanie na witaminy z grupy B B zwiększa się również u kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią, u osób doświadczających przewlekłego stresu oraz wykonujących intensywną aktywność fizyczna. Poza tym zapotrzebowanie na witaminy B wzrasta również wraz z wiekiem.
Jak uzupełnić niedobór witaminy B?
W przypadku niedoboru witamin z grupy B przede wszystkim zaleca się zmianę diety. Do codziennego jadłospisu warto włączyć produkty bogate w witaminę B, takie jak m.in. mięso, ryby, jaja, nabiał, produkty pełnoziarniste, orzechy, nasiona, grzyby oraz warzywa i owoce, które powinny stanowić podstawę każdej dobrze zbilansowanej diety.
Przy niedoborach lub zwiększonym zapotrzebowaniu na witaminę B zaleca się również stosowanie suplementów diety. Suplementy diety mogą zawierać jedną konkretną witaminę wskazaną w danym okresie, np. witaminę B9 (kwas foliowy) wskazaną dla kobiet planujących ciążę oraz w okresie ciąży czy też witaminę B12 wskazaną dla osób na diecie wegetariańskiej/wegańskiej.
Jeżeli niedobory dotyczą kilku witamin, wtedy warto stosować suplementy diety typu kompleks, które zawierają wszystkie niezbędne witaminy z grupy B. W przypadku, gdy istnieją poważne niedobory witaminowe, wówczas lekarz może zalecić stosowanie leków na receptę z witaminą B, których forma dostosowana jest do indywidualnego przypadku. Przykładowo w sytuacji poważnych niedoborów witaminy B12 często stosuje się zastrzyki z tą witaminą, które mają lepszą wchłanialność niż np. kapsułki.
Sprawdź również, jakie są objawy niedoboru żelaza. Więcej informacji na ten temat znajdziesz na naszym blogu.
