Wypadanie włosów może mieć wiele przyczyn, a jedną z częstszych, a jednocześnie często pomijanych, są nieprawidłowości w pracy tarczycy. Wahania poziomu hormonów tarczycy mogą bowiem zaburzać naturalny cykl wzrostu włosa. Jak zaburzenia hormonalne wpływają na kondycję włosów? Jak sobie radzić z wypadającymi włosami?
Jak choroby tarczycy wpływają na kondycję włosów?
Osoby cierpiące na choroby tarczycy bardzo często borykają się z problemem osłabionych i wypadających włosów. Dlaczego się tak dzieje? Przede wszystkim wynika to z zaburzeń hormonalnych, które wpływają na cykl życia włosa i funkcjonowanie mieszków włosowych.
Hormony tarczycy - tyroksyna (T4) i trijodotyronina (T3) odgrywają istotną rolę w regulacji cyklu wzrostu włosa. Wpływają one na aktywność komórek mieszków włosowych oraz tempo przechodzenia włosów między kolejnymi fazami cyklu: anagenem (wzrost), katagenem (regresja) i telogenem (spoczynek). Co więcej, hormony tarczycy wpływają również na aktywność komórek budujących mieszek włosowy oraz produkcję keratyny, białka będącego podstawowym budulcem włosa.
Niedobór lub nadmiar tych hormonów T4 i T3 może natomiast zakłócać ww. procesy. W przypadku chorób tarczycy najczęściej dochodzi do tzw. wypadania włosów typu telogenowego. Dzieje się tak w momencie, gdy włos przedwcześnie przechodzi w fazę telogenu (spoczynku), po której włosy naturalnie wypadają. W efekcie pojawia się nadmierne wypadanie włosów.
Zaburzenia hormonalne będą również wpływać na pogorszenie ogólnej kondycji włosów. Osłabione mieszki włosowe produkują włosy cieńsze, mniej sprężyste i podatne na uszkodzenia. Dodatkowo włosy stają się bardziej łamliwe i suche.
Niedoczynność tarczycy a wypadanie włosów
W niedoczynności tarczycy dochodzi do niedoboru hormonów T3 i T4, a ich niski poziom powoduje spowolnienie przemiany materii w całym organizmie, w tym także w komórkach mieszków włosów. Wszystko to skutkuje:
- Zmniejszoną produkcją keratyny - włosy stają się cieńsze i słabsze,
- Osłabioną aktywnością cebulek włosów - mieszki przechodzą szybciej w stan uśpienia,
- Spowolnionym krążeniem w obrębie skór głowy - co utrudnia transport składników odżywczych i tlenu i tym samym, pogarsza jakość wyrastających włosów.
W konsekwencji dochodzi do telogenowego wypadania włosów. Tak jak wspomniano, oznacza to, że zbyt duża liczba włosów przedwcześnie przechodzi w fazę spoczynku i wypada. Objawy najczęściej pojawiają się z opóźnieniem, nawet po kilku tygodniach od momentu zaostrzenia objawów choroby tarczycy.
Nadczynność tarczycy a wypadanie włosów
W nadczynności tarczycy z kolei dochodzi do nadmiaru hormonów T3 i T4. Zbyt wysoki poziom hormonów przyspiesza metabolizm i skraca fazę anagenu (wzrostu), co prowadzi do szybszego przejścia włosów w fazę spoczynku. W efekcie włosy stają się cieńsze, słabsze, a ich cykl życia ulega skróceniu.
W obu przypadkach: przy niedoczynności i nadczynności tarczycy wypadanie włosów ma więc charakter telogenowy i rozlany, co oznacza, że dotyczy całej powierzchni skóry głowy, bez wyraźnie odgraniczonych ognisk przerzedzenia.
Choroba Hashimoto a wypadanie włosów
Choroba Hashimoto, czyli przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy to jedna z najczęstszych chorób endokrynologicznych. Szacuje się, że dotyczy nawet 1,5% populacji i zdecydowanie częściej występuje u kobiet. U podłoża choroby leży nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego, który stopniowo niszczy komórki tarczycy, prowadząc do jej niedoczynności.
Najczęstszych objawem choroby Hashimoto jest nadmierne wypadanie włosów w mechanizmie telogenowym, czyli podobnie, jak w przypadku pozostałych chorób tarczycy, wskutek zakłócenia cyklu wzrostu włosów. U osób z chorobą Hashimoto obserwuje się również suchą, łuszczącą się skórę głowy, zwiększoną łamliwość i matowość włosów, wolniejszy wzrost nowych włosów oraz osłabiony ich odrost po epizodach wypadania.
Poza tym osoby cierpiące na Hashimoto mają większe ryzyko rozwoju tzw. łysienia plackowatego (alopecia areata). Jest to choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje mieszki włosowe, prowadząc do ich przejściowego uszkodzenia i zahamowania wzrostu włosów. W efekcie dochodzi do ograniczonego wypadania włosów w postaci wyraźnie odgraniczonych ognisk, czyli tzw. “placków”.
Jak powstrzymać wypadanie włosów przy chorobach tarczycy?
Regulacja poziomu hormonów tarczycy
Podstawą radzenia sobie z nadmiernym wypadaniem włosów w przebiegu chorób endokrynologicznych jest przede wszystkim odpowiednie leczenie przyczynowe, które musi być prowadzone pod opieką lekarza. Najczęściej stosowanym lekiem w przypadku chorób tarczycy jest lewotyroksyna, której dawkowanie dobierane jest indywidualnie do stanu zdrowia pacjenta.
Warto jednak pamiętać, że nawet po rozpoczęciu leczenia hormonalnego poprawa nie następuje natychmiast. Odrost włosów może pojawić się dopiero po kilku tygodniach lub miesiącach, ponieważ mieszki włosowe potrzebują czasu na ponowne wejście w fazę aktywnego wzrostu (anagenu).
Dieta i uzupełnienie niedoborów
W niedoczynności tarczycy, zwłaszcza w przebiegu Hashimoto, bardzo często występują niedobory składników odżywczych, które mają bezpośredni wpływ na kondycję włosów. Wsparcie mieszków włosowych od wewnątrz, poprzez odpowiednią dietę i suplementację, może więc skutecznie wspomóc proces ich regeneracji i wzrostu.
Do najczęstszych niedoborów wpływających na nadmierne wypadanie włosów należą:
- Ferrytyna - niski poziom ferrytyny zaburza proliferację komórek mieszków włosowych i może prowadzić do telogenowego wypadania włosów, nawet przy prawidłowej morfologii,
- Witamina D - jej niedobór może wpływać na stan zapalny mieszków włosowych i nasilać wypadanie,
- Cynk - bierze udział w syntezie keratyny i regeneracji komórek skóry; jego niedobór może powodować osłabienie struktury włosa,
- Selen - wpływa na aktywność enzymów niezbędnych do konwersji hormonów tarczycy; jego niedobór może pogłębiać objawy niedoczynności,
- Witamina B12 i kwas foliowy - niezbędne do podziałów komórkowych i odnowy tkanek, w tym cebulek włosowych,
- Białko - niedobór białka w diecie osłabia strukturę włosa i spowalnia jego wzrost, ponieważ keratyna (białko budujące włos) powstaje właśnie z aminokwasów.
W codziennej diecie warto więc uwzględnić produkty, które będą bogate w ww. składniki, m.in.:
- mięso, jaja, ryby i rośliny strączkowe, które są źródłem pełnowartościowego białka, żelaza, witaminy B12 i cynku,
- produkty pełnoziarniste,
- orzechy, pestki, nasiona - bogate w cynk, selen i zdrowe tłuszcze,
- warzywa liściaste - źródło kwasu foliowego i antyoksydantów,
- tłuste ryby morskie - dostarczają witaminy D i kwasów omega-3,
- produkty mleczne i fermentowane - wspierają wchłanianie składników odżywczych oraz zdrowie jelit.
W przypadku wyraźnych niedoborów, potwierdzonych w badaniach lub diet wykluczających (np. weganizm), skuteczną metodą uzupełnienia niezbędnych dla włosów składników będzie natomiast suplementacja.
Pielęgnacja skóry głowy i włosów
Przy chorobach tarczycy pielęgnacja skóry głowy i włosów powinna być łagodna, ale jednocześnie wspierająca odrastanie i ograniczanie wypadania. Osłabione mieszki włosowe są bardziej podatne na uszkodzenia mechaniczne, a sama struktura włosa jest cieńsza, bardziej łamliwa i sucha. Na co dzień warto więc:
- Używać kosmetyków do wypadających włosów - szampony, odżywki czy wcierki ze składnikami, takimi jak kofeina, aminexil, biotyna, peptydy czy pokrzywa będą wspierać mikrokrążenie skóry głowy, wydłużać fazę wzrostu włosa i wspomagając regenerację mieszków,
- Stosować wcierki lub serum na skórę głowy - najlepiej codziennie lub zgodnie z zaleceniami producenta. Wcierki do skóry głowy poprawiają mikrokrążenie i zwiększają dotlenienie mieszków włosowych, co może zredukować ich wypadanie,
- Unikać przeciążających masek i odżywek nakładanych u nasady - mogą podrażniać skórę głowy lub sprzyjać przetłuszczaniu,
- Wybierać szampony o łagodnym składzie - pozbawione silnych detergentów (np. SLS/SLES), alkoholu denaturowanego czy intensywnych substancji zapachowych,
Ograniczyć suszenie gorącym powietrzem, prostowanie i farbowanie - zwłaszcza jeśli włosy są suche i łamliwe.
