Promieniowanie słoneczne ma ogromny wpływ na kondycję naszej skóry – zarówno pozytywny, jak i negatywny. Z jednej strony wspomaga syntezę witaminy D i poprawia nastrój, z drugiej przyczynia się do starzenia się skóry, poparzeń, przebarwień, a nawet nowotworów. Dlatego ochrona przeciwsłoneczna to codzienna konieczność. W drogeriach i aptekach znajdziemy ogromny wybór kremów z filtrem, ale wiele osób zadaje sobie pytanie: czy SPF 30 wystarczy, czy może lepiej sięgnąć po SPF 50? W tym artykule wyjaśniamy, czym jest SPF, jak działa i który wariant wybrać, aby skutecznie chronić skórę każdego dnia.
Co oznacza SPF?
SPF, czyli współczynnik ochrony przeciwsłonecznej (z ang. Sun Protection Factor) to międzynarodowa miara stosowana do określania poziomu ochrony, jaki dany kosmetyk z filtrem przeciwsłonecznym zapewnia przed promieniowaniem UVB – jednym z rodzajów promieniowania ultrafioletowego emitowanego przez słońce. To właśnie promieniowanie UVB jest odpowiedzialne za poparzenia słoneczne oraz ma duży udział w rozwoju raka skóry.
Wskaźnik SPF wskazuje, jak długo skóra chroniona danym preparatem może być wystawiona na słońce bez ryzyka oparzenia, w porównaniu do skóry niechronionej. Przykładowo, jeśli bez żadnego zabezpieczenia skóra zaczyna się rumienić po 10 minutach ekspozycji na słońce, to zastosowanie kremu z SPF 30 teoretycznie wydłuży ten czas trzydziestokrotnie do około 300 minut. W praktyce jednak wiele czynników może wpływać na skuteczność ochrony, takich jak pot, kontakt z wodą, ścieranie produktu czy niewystarczająca ilość nałożonego kremu.
Warto też zaznaczyć, że SPF odnosi się wyłącznie do ochrony przed promieniowaniem UVB, a nie mówi nic o ochronie przed promieniowaniem UVA, które przenika głębiej w skórę, przyczyniając się do fotostarzenia i także powodując powstawanie nowotworów skóry. Dlatego tak ważne jest, by kosmetyk z filtrem SPF miał oznaczenie szerokiego spektrum działania (tzw. broad spectrum), które obejmuje ochronę skóry przed promieniowaniem UVA i UVB.
Rodzaje filtrów przeciwsłonecznych SPF
Na rynku dostępne jest wiele rodzajów kremów z filtrem SPF, które zapewniają różny stopień ochrony przed słońcem. Do najczęściej spotykanych należą:
Niska ochrona przeciwsłoneczna:
Produkty z tak niskimi filtrami zapewniają jedynie minimalną ochronę przed promieniowaniem UVB. Często wykorzystywane są w kosmetykach kolorowych i pielęgnacyjnych (np. w kremach BB/CC, podkładach czy ochronnych balsamach do ust), ale nie są zalecane do stosowania przy dłuższej ekspozycji na słońce.
Średnia ochrona przeciwsłoneczna:
Ten rodzaj kremów z filtrem chroni skórę przed działaniem promieni słonecznych w umiarkowanym stopniu. Są one odpowiednie dla osób z ciemniejszą karnacją do stosowania na co dzień przy ograniczonym czasie przebywania na zewnątrz lub w pochmurne dni. Mogą być używane wiosną i jesienią, gdy promieniowanie UV jest nieco słabsze.
Wysoka ochrona przeciwsłoneczna:
To najczęściej polecane wartości SPF, szczególnie w okresie wiosenno-letnim, podczas wakacji, a także w przypadku jasnej i wrażliwej skóry. Zapewniają skuteczną ochronę skóry nawet przy silnym słońcu.
Bardzo wysoka ochrona przeciwsłoneczna:
Preparaty oznaczone jako SPF 50+ chronią skórę w największym stopniu. Blokują ponad 98 procent promieni UVB. Są szczególnie rekomendowane osobom z bardzo jasną cerą, dzieciom, osobom po zabiegach dermatologicznych oraz w warunkach ekstremalnego nasłonecznienia (np. w górach, na plaży, w tropikach).
Dlaczego stosowanie kremów z filtrem przeciwsłonecznym jest tak ważne?
Codzienne stosowanie kremów z filtrem UV to jedna z najskuteczniejszych form ochrony skóry przed szkodliwym działaniem promieniowania UV. Oba rodzaje promieniowania, zarówno promieniowanie UVA, jak i UVB przyczyniają się do powstawania przebarwień, przyspieszają starzenie skóry, mogą prowadzić do uszkodzeń komórek, a w dłuższej perspektywie zwiększają ryzyko rozwoju nowotworów skóry, w tym czerniaka. Promienie UVA docierają głęboko do warstw skóry właściwej, niszcząc kolagen i elastynę, co skutkuje utratą jędrności i wytrzymałości skóry oraz powstawaniem zmarszczek. Z kolei promienie UVB odpowiadają za oparzenia słoneczne i powstawanie rumienia.
Pamiętajmy, że ochrona przeciwsłoneczna nie jest zarezerwowana jedynie na okres wakacyjny. Promieniowanie UV dociera do skóry nawet w pochmurne dni. Dlatego stosowanie kremów z filtrem powinno być stałym elementem codziennej pielęgnacji przez cały rok.
SPF 30 czy 50 – który SPF wybrać?
Wybór między SPF 30 a SPF 50 zależy przede wszystkim od typu skóry, warunków, w jakich przebywamy, oraz długości ekspozycji na słońce. SPF 30 blokuje około 97% promieniowania UVB, natomiast SPF 50 około 98%. Choć różnica wydaje się niewielka, dla osób o bardzo jasnej, wrażliwej lub skłonnej do przebarwień skórze, a także dla dzieci i osób po zabiegach dermatologicznych, ta dodatkowa ochrona może mieć istotne znaczenie. SPF 50 jest również rekomendowany w warunkach intensywnego nasłonecznienia, na plaży, w górach czy w tropikach. Z kolei SPF 30 sprawdzi się na co dzień, do pracy, na spacer, przy umiarkowanym nasłonecznieniu.
Jak stosować krem z filtrem SPF?
Niezależnie od wybranej wartości SPF, kluczowe jest odpowiednie i regularne nakładanie kremu – w odpowiedniej ilości oraz ponawianie aplikacji co około 2 godziny lub po kontakcie z wodą czy wytarciu skóry.
Produkt należy nakładać na oczyszczoną i suchą skórę jako ostatni etap porannej pielęgnacji i przed makijażem. Zalecana ilość to około 1,25 ml na samą twarz (czyli mniej więcej objętość dwóch palców – tzw. two finger rule) oraz dodatkowa porcja na szyję, uszy i dekolt. Krem należy rozprowadzić równomiernie i starannie. Należy pamiętać, że ochrona przeciwsłoneczna nie będzie trwać cały dzień. Filtr należy aplikować co 2-3 godziny, szczególnie jeśli przebywamy na słońcu, intensywnie się pocimy lub mamy kontakt z wodą. Na makijaż najlepiej sprawdzą się mgiełki, puder lub lekki kremu SPF do reaplikacji w ciągu dnia. Nie wolno zapomnieć o ochronie ust, powiek, dłoni i innych odsłoniętych części ciała. Na te obszary skóry także warto stosować preparaty z filtrem.
Czy SPF w kosmetykach pielęgnacyjnych jest wystarczający?
Wiele kremów na dzień, serum czy baz pod makijaż zawiera SPF. Najczęściej jest to SPF 15 lub 20. Chociaż jest to bardzo wygodne, w praktyce taka ochrona rzadko jest wystarczająca. Po pierwsze, ilość kosmetyku, którą nakładamy na twarz, jest zazwyczaj zbyt mała, by uzyskać deklarowany poziom ochrony. Po drugie, SPF 15 czy 20 zapewnia tylko umiarkowaną barierę przed promieniowaniem UVB, co może być za mało, szczególnie w słoneczne dni. Dla skutecznej ochrony przeciwsłonecznej dermatolodzy zalecają stosowanie dedykowanych kremów z filtrem SPF 30 lub 50 jako osobnego kroku w pielęgnacji – nakładanych na całą twarz w odpowiedniej ilości. Kosmetyki pielęgnacyjne z SPF mogą być dobrym uzupełnieniem, ale nie powinny zastępować klasycznego filtra.
Ochrona przeciwsłoneczna to kluczowy element pielęgnacji skóry, niezależnie od wieku, typu cery czy pory roku. SPF 30 i SPF 50 zapewniają wysoki poziom zabezpieczenia przed szkodliwym promieniowaniem UVB, ale wybór odpowiedniego kremu z filtrem powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb i warunków, w jakich przebywasz. Najważniejsze, by stosować SPF regularnie, w odpowiedniej ilości i pamiętać o reaplikacji. Nawet najlepszy filtr nie zadziała, jeśli nie użyjesz go prawidłowo.
Na naszym blogu znajdziesz więcej informacji na temat tego, jak wybrać SPF i jakie czynniki warto wziąć pod uwagę.
