Jesień to czas, w którym jesteśmy szczególnie narażeni na różnego rodzaju infekcje. Aby ochronić się przed przeziębieniem czy grypą warto wprowadzić do swojej codzienne diety probiotyki i prebiotyki, które oprócz wsparcia zdrowia jelit, skutecznie wspomagają naszą odporność. Czym są probiotyki, a jak działają prebiotyki? Jak wpływają na odporność?
Probiotyki i prebiotyki - czym są?
Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia probiotyki to żywe drobnoustroje, które wywierają korzystne skutki zdrowotne pod warunkiem, że podawane są do organizmu w odpowiednich ilościach. Probiotyki to głównie bakterie kwasu mlekowego, które wpływają na zdrowie mikroflory jelitowej, wspomagają procesy trawienne i tym samym, pozytywnie wpływają na szereg czynników, w tym także na wzmocnienie naszej odporności. Probiotyki naturalnie występują w sfermentowanych produktach, tj. kiszonkach, kefirach czy maślankach.
Prebiotyki z kolei są nietrawionymi przez ludzki organizm składnikami żywności, które są niejako pożywką dla probiotyków. Mianowicie prebiotyki dostarczają odpowiednie składniki do wzrostu i namnażania się bakterii probiotycznych w organizmie. Podobnie, jak probiotyki, prebiotyki również zwiększają wchłanianie się składników odżywczych i stymulują prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego.
Prebiotyki można znaleźć naturalnie w niektórych produktach bogatych w błonnik. Przykłady prebiotyków to m.in. inulina (występuje w cebuli, czosnku), fruktooligosacharydy (pszenica, banany), laktuloza, oligosacharydy sojowe itd.
Probiotyki a prebiotyki - różnice
Jak wspomniano, probiotyki to żywe organizmy, prebiotyki zaś to substancje, które nie są trawione przez nasz organizm. Zadaniem probiotyków jest dostarczenie do jelit korzystnych mikroorganizmów, które wspierają mikroflorę jelitową i ogólne funkcjonowanie układu pokarmowego, zaś zadaniem prebiotyków jest wspieranie i przyspieszanie wzrostu oraz aktywności bakterii probiotycznych.
Choć probiotyki i prebiotyki działają inaczej, to wspólnie, przyczyniają się do korzystnego wpływu na mikroflorę jelitową, która ma ogromne znaczenie dla naszej odporności.
Prebiotyki i probiotyki na odporność
Nie bez powodu mówi się, że większość odporności pochodzi z naszych jelit. Zadbanie o mikroflorę jelitową może więc znacząco przyczynić się do poprawienia naszej odporności, co jest szczególnie istotne w okresie jesieni, kiedy jesteśmy narażeni na różnego rodzaju infekcje.
Zgodnie z licznymi badaniami klinicznymi probiotyki skutecznie wspierają naszą odporność i poprawiają odpowiedź immunologiczną organizmu. Probiotyki przyczyniają się bowiem do prawidłowego funkcjonowania i różnicowania się komórek układu odpornościowego: komórek dendrycznych, makrofagów, limfocytów T oraz B. Niektóre szczepy bakterii probiotycznych przyczyniają się do wzrostu liczby komórek NK (natural killers), których rolą jest zwalczanie różnego rodzaju wirusów oraz wzrostu przeciwciał klasy IgA, które przyczyniają się do wzmocnienia odpowiedzi immunologicznej organizmu.
Probiotyki mogą również pomóc w zmniejszeniu objawów toczących się już infekcji lub stanów zapalnych. Niektóre bakterie probiotyczne mają także działanie przeciwzapalne, co może przyczynić się do redukcji stanu zapalnego w organizmie.
Poza tym probiotyki zaleca się stosować w trakcie oraz po zakończonej antybiotykoterapii. Dlaczego? Antybiotyki niestety nie tylko eliminują szkodliwe bakterie, ale również te zdrowe. Probiotyki natomiast pomagają w odbudowaniu mikroflory jelitowej po antybiotykoterapii, która jak już wiemy, jest bardzo ważna dla prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.
Prebiotyki zaś stosowane z probiotykami będą wspierać ich działanie i przyczyniać się do szybszego wzrostu zdrowych bakterii, co będzie przekładać się na efektywniejsze działanie.
Jakie probiotyki warto stosować jesienią?
Wybór probiotyku powinien być dostosowany do tego, w jakim celu chcemy go stosować. Istnieje mnóstwo szczepów bakterii i nie każda z nich będzie działała tak samo. Najlepiej przebadane szczepy bakterii probiotycznych, które mają pozytywny wpływ na odporność organizmu to m.in.:
-
Lactobacillus rhamnosus GG - jeden z najpopularniejszych szczepów bakterii probiotycznych. Wspomaga odporność organizmu i zmniejsza ryzyko infekcji górnych dróg oddechowych. Ten szczep często stosowany jest także w trakcie oraz po antybiotykoterapii,
-
Lactobacillus reuteri - poprawia odpowiedź immunologiczną organizmu, wspiera produkcję przeciwciał oraz wspiera prawidłową pracę jelit,
-
Lactobacillus planatarum - ma właściwości immunomodulacyjne, czyli stymuluje układ odpornościowy,
-
Lactobacillus helveticus - poprawia zdolność odpowiedzi immunologicznej, ma działanie przeciwdrobnoustrojowe,
-
Lactobacillus casei - wspiera naturalną odporność organizmu,
-
Bifidobacterium animalis - wspiera odporność organizmu oraz pomaga w szybszym zwalczaniu infekcji.
Aby dodatkowo wzmocnić działanie probiotyku, możemy stosować je w połączeniu z prebiotykiem, pod postacią tzw. synbiotyków. Synbiotyki to suplementy diety, które łączą w sobie probiotyki i prebiotyki, a więc ich wspólne działanie przyczynia się do jeszcze szybszego namnażania zdrowych bakterii w organizmie.
Probiotyki w postaci suplementów diety znajdziemy pod różnymi postaciami: w tabletkach, roztworach do picia lub do żucia. Probiotyki w postaci syropów lub kropli z kolei najlepiej sprawdzą się u najmłodszych dzieci.
Sprawdź również, dlaczego warto jeść kiszonki. Więcej na ten temat znajdziesz na naszym blogu.