Odwodnienie organizmu, które jest skutkiem utraty wody oraz elektrolitów może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia. W przypadku objawów odwodnienia warto uzupełniać elektrolity, za pomocą specjalnie przygotowanych mieszanek. Jak rozpoznać odwodnienie, jakie są jego przyczyny i jak uzupełnić elektrolity w organizmie?
Co to jest odwodnienie organizmu?
Odwodnienie organizmu to stan, który pojawia się w wyniku nadmiernej utraty wody i/lub elektrolitów, który prowadzi do zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej. Jest to poważny stan, który może stanowić zagrożenie nie tylko dla zdrowia, ale nawet życia, w szczególności jest niebezpieczny dla dzieci oraz osób starszych.
Woda oraz elektrolity odgrywają wiele ważnych biologicznie i fizjologicznie funkcji w naszym organizmie. Woda to około 50-80 proc. masy ciała, w zależności od wieku. Jest ona składnikiem odżywczym dla każdej komórki naszego organizmu: transportuje substancje odżywcze oraz tlen, reguluje temperaturę ciała, chroni tkanki i narządy, utrzymuje odpowiednią objętość krwi i pełni wiele innych ważnych funkcji.
Elektrolity również odgrywają kluczową rolę w naszym organizmie: regulują ciśnienie krwi, uczestniczą w przewodnictwie nerwowym, wspomagają procesy metaboliczne, wspierają prawidłowe funkcjonowanie komórek i tkanek, utrzymują prawidłowe pH, wspierają mięśnie itd.
Odwodnienie jest natomiast skutkiem zmniejszonej objętości płynów, charakteryzuje się więc ubytkiem płynów przekraczającym zdolności organizmu do ich uzupełnienia. Wyróżnia się trzy rodzaje odwodnienia:
-
Odwodnienie hipotoniczne - wynika głównie z utraty elektrolitów, głównie sodu. Najczęściej ma miejsce na skutek wymiotów oraz biegunek,
-
Odwodnienie hipertoniczne - wynika głównie z utraty wody w stosunku do utraty elektrolitów. Najczęściej występuje na skutek gorączki, nadmiernego pocenia się lub niewystarczającego spożycia wody/płynów
-
Odwodnienie izotoniczne - wynika z utraty zarówno wody, jak i elektrolitów. Najczęściej spowodowane jest biegunkami, wymiotami, intensywnym poceniem się związanym np. z intensywną aktywnością fizyczną, upałami, zmniejszony pobór wody.
Jak rozpoznać odwodnienie organizmu? Objawy odwodnienia
Odwodnienie organizmu najczęściej manifestuje się przez szereg objawów, które są skutkiem zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej. Objawy odwodnienia organizmu to m.in.:
-
suchość w ustach i niesłabnące pragnienie,
-
bóle i zawroty głowy,
-
suche i spierzchnięte usta,
-
sucha skóra, zmniejszona elastyczność skóry,
-
skurcze mięśni,
-
zaburzenia świadomości,
-
zaburzenia widzenia,
-
uczucie osłabienia, zmęczenie,
-
zapadnięte oczy,
-
zmniejszona częstotliwość oddawania moczu i/lub ciemna barwa moczu,
-
zaparcia,
-
senność,
-
omdlenia,
-
nerwowość,
-
podwyższone tętno,
-
trudności ze złapaniem oddechu.
Przyczyny odwodnienia organizmu
Do odwodnienia może dojść na skutek różnych czynników. Najczęściej odwodnienie pojawia się w wyniku zmniejszonej podaży napojów. Wśród przyczyn odwodnienia można wymienić:
-
nadmierne pocenie się na skutek intensywnej aktywności fizycznej,
-
nadmierną potliwość w wyniku gorączki,
-
nadmierne pocenie się w wyniku przebywania w wysokiej temperaturze, np. podczas upałów,
-
suche powietrze - przebywanie w klimatyzowanych lub ogrzewanych pomieszczeniach,
-
biegunki,
-
wymioty,
-
choroby nerek, np. moczówka prosta, cukromocz,
-
otyłość,
-
przeziębienie,
-
chorobę Parkinsona,
-
ograniczenie spożycia płynów,
-
długotrwałe narażenie na wysoką temperaturę.
Odpowiednie częściej występuje również u osób starszych po 65. roku życia oraz u dzieci, głównie z powodu niedostatecznej podaży płynów.
Skutki odwodnienia organizmu. Niedobór wody i elektrolitów
Odwodnienie organizmu niesie za sobą szereg negatywnych skutków i może stanowić poważne zagrożenie. Badania pokazują, że odwodnienie może skutkować:
-
obniżeniem zdolności psychomotorycznych,
-
pogorszeniem funkcjonowania poznawczego (pogorszenie pamięci, koncentracji uwagi i percepcji wzrokowej),
-
pogorszeniem samopoczucia,
-
obniżeniem ciśnienia krwi,
-
przyspieszonym biciem serca,
-
skurczami mięśni,
-
osłabieniem,
-
zaparciami,
-
zaburzeniami świadomości,
-
zaburzeniami widzenia,
-
bólami głowy,
-
utratą elastyczności skóry.
W rzeczywistości skutki odwodnienia mogą być znacznie poważniejsze niż te wyżej wymienione. Na skutek odwodnienia może bowiem dojść do udaru słonecznego, zwłaszcza jeśli odwodnienie jest związane z długotrwałą ekspozycją na słońce. Odwodnienie może także prowadzić do napadów padaczkowych, do utraty przytomności oraz do wstrząsu krwotocznego ze spadkiem ciśnienia tętniczego.
Jak uzupełnić elektrolity w organizmie?
W przypadku odwodnienia organizmu bardzo ważne jest jak najszybsze uzupełnienie wody oraz elektrolitów. Elektrolity możemy uzupełnić poprzez suplementację gotowych mieszanek, które najczęściej rozpuszcza się w wodzie. W zależności od przyczyny oraz powodu odwodnienia elektrolity można pić do kilku razy dziennie.
Regularne picie elektrolitów zaleca się także osobom, które nie są odwodnione, ale przebywają w warunkach, które mogą zwiększać ryzyko odwodnienia organizmu. Elektrolity można stosować profilaktycznie np. w przypadku upałów i długotrwałej ekspozycji na działanie wysokiej temperatury oraz gdy wykonujemy intensywną aktywność fizyczną.
