Dynia to popularne, sezonowe, jesienne warzywo odznaczające się przepysznym smakiem oraz wieloma wartościami odżywczymi i właściwościami leczniczymi. Dynię cechuje niska kaloryczność i niezwykle różnorodne zastosowanie w kuchni. W poniższym artykule nie poznasz jednak przepisów z dynią w roli głównej, ale dowiesz się, jakie właściwości ma dynia i dlaczego warto ją jeść.
Dynia – co to za warzywo?
Dynia jest warzywem należącym do rodziny dyniowatych (Cucurbitaceae). Jest to roślina jednoroczna, której owoce mają twardą skórkę i mięsiste wnętrze z wieloma nasionami. Dynia ma wiele odmian o różnych kształtach, rozmiarach i kolorach, ale najbardziej popularna jest dynia pomarańczowa.
Miąższ dyni jest soczysty i mięsisty. Dynia ma łagodny, słodkawy smak, co sprawia, że jest wszechstronnie wykorzystywana w kuchni, zarówno do dań słonych, jak i słodkich. Dynię można przyrządzić na bardzo wiele sposobów. Najbardziej popularne są zupy, wypieki, przetwory czy purée z dyni. Można ją piec, gotować, smażyć, a także używać do produkcji zdrowego oleju z nasion dyni.
Do najbardziej znanych odmian dyni należy dynia olbrzymia (Cucurbita maxima), dynia piżmowa (Cucurbita moschata), czy dynia figolistna (Cucurbita ficifolia).
Dynia – właściwości odżywcze
Właściwości dyni są nieocenione. Jej korzystny wpływ na zdrowie organizmu czyni ją prawdziwym superfood. Dynia to warzywo niskokaloryczne wykazujące szereg wartości odżywczych. Dostarcza do organizmu wiele witamin i minerałów, błonnika oaz przeciwutleniaczy, czyli składników niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu.
Do najważniejszych składników obecnych w dyni należą m.in.:
Dynia – właściwości zdrowotne
Dynia wykazuje wiele właściwości prozdrowotnych. Dlatego warto włączyć ją do swojego jadłospisu. Poniżej znajdują się najważniejsze korzyści płynące z jedzenia tego cennego warzywa.
Wsparcie zdrowia oczu
Dynia jest bogata w beta-karoten, który organizm przekształca w witaminę A. Witamina A jest istotnym składnikiem wspierającym zdrowie narządu wzroku. Spożywanie dyni może zmniejszać ryzyko zwyrodnienia plamki żółtej - jednego z głównych powodów utraty wzroku w starszym wieku.
Wzmocnienie układu odpornościowego
Dzięki wysokiej zawartości witaminy A i witaminy C dynia skutecznie wspiera układ odpornościowy, pomagając organizmowi walczyć z infekcjami. Witamina C stymuluje produkcję białych krwinek niezbędnych w walce z bakteriami i wirusami, a witamina A wzmacnia błony śluzowe, tworząc barierę ochronną przed patogenami.
Ochrona przed chorobami serca
Dynia jest bogata w potas, który pomaga regulować ciśnienie tętnicze, co zmniejsza ryzyko chorób serca. Obecny w dyni błonnik sprzyja zdrowiu serca, obniżając poziom „złego” cholesterolu (LDL). Ponadto dynia jest źródłem przeciwutleniaczy, takich jak witamina C i E, chroniących komórki serca przed uszkodzeniem.
Wsparcie zdrowia skóry
Zawarte w dyni duże ilości beta-karotenu, witamin C i E działają korzystnie na stan skóry. Chronią ją m.in. przed szkodliwym działaniem promieni UV. Witamina C uczestniczy w produkcji kolagenu - białka utrzymującego elastyczność i jędrność skóry, a witamina E jako silny antyoksydant zapobiega starzeniu się skóry i uszkodzeniu jej struktur.
Poprawa trawienia
Dynia zawiera dużo błonnika pokarmowego, który wspomaga pracę układu pokarmowego, zapobiega zaparciom i poprawia regularność wypróżnień. Błonnik wpływa także na zdrową florę bakteryjną w jelitach, co przyczynia się do poprawy trawienia i wchłaniania składników odżywczych.
Wsparcie odchudzania
Dynia jest niskokaloryczna (ok. 26 kcal na 100 g dyni) i zawiera spore ilości błonnika pokarmowego. Dzięki temu jej spożycie zapewnia uczucie sytości. Dlatego jest doskonałym wyborem dla osób na dietach odchudzających. Pomaga kontrolować apetyt i zapobiega podjadaniu między posiłkami.
Regulacja poziom cukru we krwi
Dynia jest bogata w błonnik, dzięki czemu pomaga stabilizować poziom cukru we krwi i spowalniać wchłanianie cukrów z pożywienia. Może to być pomocne dla osób z cukrzycą lub tych, którzy chcą zapobiec nagłym skokom poziomu glukozy we krwi po posiłku.
Właściwości przeciwcukrzycowe
Badania wykazują, że substancja znajdująca się w wyciągu z miąższu dyni figolistnej – D-chiro-inozytol może zastąpić insulinę. Ponadto ekstrakt z dyni figolistnej może być stosowany profilaktycznie u osób o podwyższonym ryzyku zachorowania na cukrzycę typu 2.
Działanie przeciwnowotworowe
Dynia dzięki zawartości przeciwutleniaczy, takich jak beta-karoten, witamina C i E, które pomaga neutralizować wolne rodniki – związki mogące prowadzić do uszkodzenia komórek i rozwoju nowotworów. Regularne spożywanie dyni może zmniejszać ryzyko niektórych nowotworów, w tym raka płuc, piersi i żołądka.
Poprawa zdrowia serca i układu krążenia
Potas i magnez zawarte w dyni wspomagają prawidłowe funkcjonowanie mięśni, w tym mięśnia sercowego. Magnez pomaga także utrzymywać zdrowy poziom ciśnienia krwi i wspomaga układ krążenia.
Wsparcie zdrowia kości
Dynia jest dobrym źródłem manganu i magnezu, które są ważne dla zachowania zdrowia kości. Mangan pomaga w produkcji kolagenu, co wspiera zdrowie kości, stawów i chrząstek, a magnez wzmacnia strukturę kości, zapobiegając m.in. osteoporozie.
Wsparcie zdrowia prostaty
Pestki dyni stanowią bogate źródło cynku. Z tego względu wykazują korzyści zdrowotne dla mężczyzn. Cynk wspomaga bowiem funkcje układu rozrodczego i może zmniejszać ryzyko zapalenia oraz przerostu prostaty.
Działanie przeciwzapalnie
Dynia zawiera karotenoidy i inne przeciwutleniacze, które mają właściwości przeciwzapalne. Regularne spożywanie potraw z dyni może pomóc w redukcji stanów zapalnych w organizmie, zapobiegając chorobom przewlekłym, takich jak zapalenie stawów i choroby serca.
Nawadnianie organizmu
Do cennych właściwości dyni należy także nawadnianie organizmu. W dyni znajduje się aż 90% wody. Należy pamiętać, że odwodnienie może prowadzić do zaparć i wielu problemów zdrowotnych.
Olej z pestek dyni
Olej z pestek dyni to kolejny powód, aby spożywać dynię. Olej z dyni musi być pozyskany metodą tłoczenia na zimno. Zapewnia to bowiem zachowanie wszystkich witamin i składników mineralnych oraz właściwości zdrowotnych występujących w pestkach dyni.
W oleju z pestek dyni znajduje się duża zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych, a przede wszystkim kwasu linolowego. Poza tym w oleju dyniowym znajdują się także fitosterole, kwasy fenolowe, barwniki roślinne oraz tokoferole. Związki te wykazują szereg korzyści zdrowotnych, m.in. poprawiają profil lipidowy krwi, zmniejszają stężenie cholesterolu całkowitego i frakcji LDL oraz działają antyoksydacyjnie.
Kto nie powinien jeść dyni?
Choć dynia jest niezwykle zdrowym warzywem i ma niewiele kalorii, to niestety gotowana dynia ma wysoki indeks glikemiczny. Z tego względu nie jest wskazana dla osób chorujących na cukrzycę i insulinooporność. W przypadku tych chorób dynia powinna stanowić jedynie dodatek do odpowiednio skomponowanych posiłków.
Natomiast pestki dyni oraz olej ze względu na wysoką zawartość tłuszczów w swoim składzie są jak najbardziej wskazane w diecie cukrzyka.
