Biegunka to patologiczny stan charakteryzujący się zwiększoną częstotliwością wypróżnień lub zmianą konsystencji stolca na płynną. Dolegliwości związane z biegunką mogą prowadzić do poważnych zaburzeń wodno-elektrolitowych i kwasowo-zasadowych, które stanowią zagrożenie dla zdrowia, szczególnie u dzieci i seniorów. Leczenie powinno więc obejmować 3 obszary: hamowanie objawów, usuwanie przyczyny (toksyn/patogenów) oraz intensywne nawadnianie. Sprawdź, jak działają leki na biegunkę bez recepty dostępne w ofercie Lek24 i jakie środki ostrożności należy zachować przy ich stosowaniu.
Biegunka – jakie są jej najczęstsze przyczyny?
O biegunce możemy mówić w sytuacji, kiedy wzrasta częstotliwość wypróżnień w ciągu doby, a konsystencja stolców staje się wyraźnie luźniejsza. Jeśli jest ona spowodowana przez infekcję wirusową lub bakteryjną, wówczas mogą pojawić się też inne objawy takie jak gorączka, wymioty, nudności, ból brzucha oraz ogólne złe samopoczucie. Częstym źródłem patogenów wywołujących rozwolnienie jest żywność niepoddana odpowiedniej obróbce termicznej oraz woda zanieczyszczona fekaliami. Do zarażenia się może dojść na skutek spożycia niedogotowanego mięsa, używania nieprzegotowanej wody prosto z kranu, a także zaniedbania właściwej higieny rąk. W przypadku pojawienia się pierwszych objawów można zastosować nie tylko lek na biegunkę, ale także środek przeciwgorączkowy i przeciwbólowy bez recepty np. w postaci tabletki.
Przyczynami tej dolegliwości mogą być nie tylko zakażenia różnego rodzaju patogenami. Częste oddawanie półpłynnego stolca może być spowodowane także przez alergie pokarmowe, niedobory niektórych enzymów (takich jak np. laktaza), nadużywanie leków przeczyszczających oraz przez zaburzenia czynności jelit (np. zespół jelita nadwrażliwego). Ponadto do jej wystąpienia mogą przyczyniać się schorzenia organiczne jamy brzusznej, do których zaliczane są między innymi stany zapalne jelit.
Co może pomóc w zatrzymaniu biegunki?
W zależności od potrzeb oraz indywidualnej sytuacji zdrowotnej stosuje się różne grupy leków:
- leki hamujące perystaltykę, które działają na receptory opioidowe w ścianie jelit, wydłużając czas pasażu treści pokarmowej. Pozwala to na zwiększone wchłanianie wody i zagęszczenie stolca. To grupa leków, która działa najszybciej na biegunkę i jest przeznaczona do stosowania doraźnego, np. w podróży czy przed ważnym wydarzeniem. Należy jednak pamiętać, by nie przyjmować tego typu preparatów w przypadku biegunki krwotocznej lub wysokiej gorączki bez konsultacji z lekarzem;
- adsorbenty (jak np. węgiel aktywny) to substancje o dużej powierzchni właściwej, które fizycznie wiążą w świetle jelita toksyny, bakterie, wirusy oraz gazy, a następnie są wydalane z organizmu. Są bezpieczne i nie wchłaniają się do krwiobiegu, dlatego działają przy przy zatruciach pokarmowych;
- leki antysekrecyjne, które zmniejszają nadmierne wydzielanie wody i elektrolitów do jelita, nie wpływając znacząco na jego motorykę. Dzięki temu nie powodują wtórnych zaparć i bólu brzucha.
W celu ustalenia rodzaju patogenu wywołującego stan chorobowy niekiedy zaleca się wykonanie badania stolca. Nie zawsze jednak jest ono konieczne. Wskazaniem do jego przeprowadzenia jest przede wszystkim ciężki przebieg schorzenia, rozwolnienie z odwodnieniem, silny ból brzucha oraz biegunka krwista lub śluzowa.
Co jeść, a czego unikać podczas rozwolnienia?
Aby nie obciążać układu pokarmowego, należy uważać nie tylko na przyjmowane tabletki i inne leki na rozwolnienie, także te bez recepty, ale także na dietę. Spożywane posiłki powinny być lekkostrawne oraz bogate w składniki odżywcze. Chorym zmagającym się z tą przypadłością zaleca się przejście na dietę przeciwbiegunkową. Żywienie w okresie biegunki powinno uwzględniać dania z białego ryżu, mąki ziemniaczanej oraz wybranych warzyw i owoców (marchwi, pietruszki, cukinii, dyni, bananów).
Przy biegunce należy wyeliminować przede wszystkim produkty ciężkostrawne, wzmagające perystaltykę jelit, powodujące wzdęcia oraz długo zalegające w żołądku. Należy też pamiętać o wypijaniu minimum 1,5 litra wody dziennie, najlepiej w niegazowanej postaci. Można też sięgnąć po płyny o działaniu przeciwbiegunkowym, do których należy czarna herbata bez cukru, kakao na wodzie oraz napar z czarnych jagód. Jeśli objawy towarzyszące biegunce nie ustąpią pomimo zastosowanej diety, a leki na rozwolnienie i tabletki przeciwbiegunkowe nie przyniosą wyraźnej poprawy, należy skonsultować się z lekarzem.
Leki na biegunkę bez recepty
W schorzeniach przebiegających ze zwiększoną częstotliwością stolców o luźnej konsystencji można zastosować leki na biegunkę bez recepty. Są to preparaty na rozwolnienie w postaci kapsułek, tabletek oraz proszków do sporządzania roztworów doustnych, które mogą pomóc w zahamowaniu nasilonych ruchów jelit oraz w zwiększeniu wchłaniania wody. W składzie leków przeciwbiegunkowych można znaleźć między innymi takie substancje aktywne jak nifuroksazyd, diosmektyt oraz białczan taniny. Związki zawarte w tabletkach po uwolnieniu w przewodzie pokarmowym wykazują działanie bakteriostatyczne oraz wiążące toksyny.
Do leków na biegunkę dla dorosłych, które można nabyć bez recepty, należy też węgiel aktywny. Związek ten pochłania bakterie znajdujące się w organizmie i wydala je na zewnątrz. Tabletki z tą substancją mogą być stosowane pomocniczo nie tylko w przypadku rozwolnienia, ale także wzdęć oraz zatruć pokarmowych. Ponadto w aptece dostępne są mieszanki ziołowe do zaparzania, które bardzo dobrze sprawdzają się do leczenia łagodnych biegunek oraz stanów zapalnych błony śluzowej żołądka.
Jak zadbać o odbudowę mikrobioty po biegunce?
Biegunka, zwłaszcza infekcyjna lub poantybiotykowa, drastycznie zubaża ekosystem jelitowy. Aby skrócić czas trwania choroby i zapobiec jej nawrotom, konieczne jest stosowanie probiotyków. Leki na biegunkę bez recepty często łączy się z preparatami zawierającymi drożdżaki lub bakterie, które mają udowodnione działanie kliniczne: konkurują z patogenami o miejsce przyczepu do nabłonka, uszczelniają barierę jelitową i stymulują lokalną odporność (produkcję IgA).
Najgroźniejszym powikłaniem biegunki jest odwodnienie. Sama woda nie jest wystarczająca, ponieważ uszkodzony nabłonek jelitowy traci zdolność jej efektywnego wchłaniania. Rozwiązaniem są doustne płyny nawadniające dostępne w naszej ofercie. Zawierają one precyzyjnie dobrane stężenie glukozy i sodu. Sięgając po tabletki na rozwolnienie, zawsze należy pamiętać również o elektrolitach – to one odpowiadają za szybki powrót sił witalnych i regenerację organizmu po chorobie.
Oddawanie stolca o nadmiernie luźnej konsystencji to dolegliwość, która może pojawić się w każdym wieku. W leczeniu rozwolnienia u dorosłych oraz u dzieci najczęściej stosuje się leki na biegunkę bez recepty z apteki. Preparaty w postaci tabletek, kapsułek oraz saszetek do sporządzania roztworów doustnych mogą pomóc w uregulowaniu perystaltyki jelit, zniszczeniu chorobotwórczych drobnoustrojów, a także w zmniejszeniu wydalania wody i elektrolitów. Pamiętaj jednak, że środki przeciwbiegunkowe w tabletkach nie powinny jednak być długotrwale stosowane bez konsultacji z lekarzem.
