Hipercholesterolemia to stan oznaczający podwyższone stężenie cholesterolu we krwi. Choć nie jest to jednostka choroba, to może predysponować do rozwoju poważnych schorzeń, wysoce niebezpiecznych dla naszego zdrowia, a nawet życia. Jak objawia się hipercholesterolemia i jak wygląda jej leczenie?
Hipercholesterolemia - co to jest?
Choroby układu sercowo-naczyniowego są najczęstszą przyczyną zgonów oraz hospitalizacji w Europie. Zgodnie z najnowszym raportem GUS choroby układu krążenia odpowiadają za łącznie ponad 64 proc. wszystkich zgonów. Są one główną przyczyną zgonów kobiet i mężczyzn po 50. roku życia.
Hipercholesterolemia jest bezpośrednio związana z chorobami sercowo-naczyniowymi, ponieważ stanowi ona istotny czynnik ryzyka wystąpienia takich chorób. Hipercholesterolemia to stan charakteryzujący się podwyższonym poziomem cholesterolu całkowitego we krwi, zwłaszcza frakcji LDL nazywanej potocznie “złym” cholesterolem.
Nadmiar cholesterolu w przebiegu hipercholesterolemii odkłada się w ścianach naczyń krwionośnych, prowadząc do tworzenia się blaszek miażdżycowych, co może sprzyjać zawałowi serca, udarowi mózgu, chorobie wieńcowej i innym schorzeniom układu sercowo-naczyniowego.
Jakie są przyczyny hipercholesterolemii?
Hipercholesterolemia może mieć różne przyczyny, w zależności od jej rodzaju. Dzieli się ją na:
-
Hipercholesterolemię pierwotną - wynika głównie z predyspozycji genetycznych. Może być defektem genu i wówczas nazywana jest hipercholesterolemią rodzinną, która jest dziedziczona z pokolenia na pokolenie. Drugim rodzajem hipercholesterolemii pierwotnej jest hipercholesterolemia wielogenowa, która wynika z interakcji między genami a czynnikami środowiskowymi, głównie nieprawidłową dietą.
-
Hipercholesterolemię wtórną - rozwija się na skutek m.in. przyjmowania niektórych leków, niezdrowego stylu życia lub współwystępujących chorób, takich jak niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, choroby wątroby, cukrzyca, otyłość itd.
Za główną przyczynę większości hipercholesterolemii uznaje się jednak nieprawidłową dietę, która sprzyja utrzymywaniu wysokiego poziomu cholesterolu LDL we krwi.
Hipercholesterolemia - objawy
Hipercholesterolemia w większości przypadków przebiega bezobjawowo, a nieprawidłowe stężenie cholesterolu we krwi wychodzi dopiero podczas wykonywania rutynowych badań. Objawy zaczynają pojawiać się wtedy, gdy długotrwale podwyższony poziom cholesterolu LDL zaczyna prowadzić do poważnych powikłań. Objawy zaawansowanej hipercholesterolemii to m.in.:
-
bóle w klatce piersiowej,
-
osłabienie,
-
zawroty głowy,
-
zapalenie i bóle ścięgien,
-
bóle łydek podczas chodzenia.
Wczesne objawy mogą natomiast pojawiać się w przebiegu hipercholesterolemii rodzinnej. Wówczas pojawiają się tzw. żółtaki, czyli żółtawe, pomarańczowe lub brązowe grudki pojawiające się w okolicach powiek, szczególnie w kącikach oczu. Nie powodują one żadnych dolegliwości bólowych, niemniej jednak świadczą o nadmiernym odkładaniu się cholesterolu w tkankach.
Hipercholesterolemia - leczenie
Podstawowym celem leczenia hipercholesterolemii jest obniżenie poziomu “złego” cholesterolu we krwi. Sposób leczenia zawsze dobierany jest indywidualnie do pacjenta, jego stanu zdrowia, towarzyszących chorób oraz zaawansowania hipercholesterolemii.
Jeżeli ryzyko wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych u danego pacjenta jest wysokie, to wówczas wprowadza się leczenie farmakologiczne. W leczeniu hipercholesterolemii stosuje się m.in. statyny, fibrat i ezetymib.
Hipercholesterolemia a dieta
W leczeniu hipercholesterolemii niezależnie od jej zaawansowania ogromną rolę odgrywa również wprowadzenie zdrowej i zbilansowanej diety oraz umiarkowanej aktywności fizycznej. Zalecenia przy hipercholesterolemii dotyczą:
-
wyeliminowania z diety nasyconych kwasów tłuszczowych i tłuszczów trans, które znajdują się w wysokoprzetworzonej żywności, słodyczach, fast foodach, wędlinach, podrobach i tłustym nabiale,
-
wyeliminowania z diety czerwonego mięsa i zastąpienia go chudymi źródłami białka, np. drobiem, rybami itd.,
-
wprowadzenia do diety nienasyconych kwasów tłuszczowych, np. oleje roślinne, orzechy, awokado,
-
zwiększenia spożycia błonnika - wzbogacenie diety o warzywa, owoce i produkty pełnoziarniste,
-
wzbogacenia diety o sterole roślinne, czyli np. margarynę, produkty roślinne,
-
ograniczenia soli oraz cukru,
-
rezygnacji ze smażenia na głębokim oleju na rzecz duszenia, pieczenia i gotowania.
W przypadku hipercholesterolemii zaleca się również co najmniej 150 minut tygodniowo umiarkowanej aktywności fizycznej, takiej jak np. spacery, pływanie, jazda na rowerze.
Sprawdź również, jakie są objawy podwyższonych trójglicerydów. Więcej na ten temat znajdziesz na naszym blogu.
